Dolar ve euro'dan sonra Türk Lirası, Suriye Lirası karşısında da değer kaybediyor

Dolar ve euro karşısında 1 aydır tarihinin en düşük kurunu gören Türk Lirası, Suriye'nin para birimi karşısında yüzde 10 değer kaybetti. Evrensel’in haberine göre 1 Kasım’da 1 TL, 68.5 Suriye Lirası iken; 1 Aralık itibariyle bu rakam 60.8’e geriledi.
Suriye, gıda ürünlerinin üretiminde büyük bir düşüş yaşarken, yüksek enflasyon ve petrol kesintileri nedeniyle de zor günler yaşıyor. Suriye Lirası'nın değeri, bir süredir dolar karşısında muazzam bir gerilemeyle karşı karşıyaydı.
Yükselişi devam eden dolar, 3.50 TL'yi aşarak rekor kırarken, euro ise 3.71 TL'yi aştı.

Ekonomideki büyüme hikâyesi

Hükümet tarafından bilinçli bir şekilde yayılan ve yandaş medyanın desteklediği ekonomideki büyüme hikâyesi ki “hikâye” hatta “masal”.
Bunun arkasında siyasi istikrarın olduğu iddiası masal. Böylece bize hükümetin düzenli seçim kazanmasının ekonomik olarak halkın çıkarına olduğu fikri dayatılıyor. İki tarafı da yalan. Dünyanın en istikrarsız ülkelerinden biri İtalya, dünyanın en büyük ekonomilerinden, refah ve mutluluk endeksinde de yukarılarda.
Yani olay başka! Ülke istibdat ile yönetilsin ama zenginleşsin mi diyelim? Kişi başına 40 bin dolar milli gelir olsun ama dikdatörlükle yönetilelim. Bunu kabul edebilecek birileri var mı?

- Ya büyüme?
- Büyüme bir illüzyon, çünkü doksanlı yıllardaki kayıplar üzerine yapılan her şey gözümüze çok büyük göründü. İkincisi de Türkiye büyüme kaynağını değiştirdi. Sanayi payı yüzde 15’lere düştü.

- Büyüme kaynağı neye döndü?
- İnşaat! Dubai, inşaat ile büyüyebilir Türkiye değil. Tasarruf oranı düştü, dışa bağımlılık hızla artıyor. En önemlisi insanlar arasındaki gelir dağılımı koptu gidiyor. AKP iktidara geldiğinde Türkiye’de üç dolar milyarderi vardı. Kaynak; Forbes. Şimdi 43! On dört kat artmış. Dünyada bu oran dört kat arttı.

- Nasıl oldu bu iş?
- Ekonomide herkes bilir sanayiden kısa dönemde milyarder olunmaz, milyarder olmanın tek yolu ranttır. Bir yerde rant vardır o aktarılır.
Termodinamik yasalar bize bir şey söyler; hiçbir şey yoktan var olmaz, vardan yok olmaz. Yani birileri anormal zenginleşiyorsa birilerinden alınıyordur.

- Hedef 2023, dünyada ilk on ekonomi ama?
- Türkiye son yüksek büyümesini 2011 yılında yaşadı. Artık tersine gidiyor. Yıllık büyüme yüzde üç. Ekonomik olarak kırılma siz fark etmesenizde gerçekleşti. Bilimde teklonojide ilerlemek eğitime bağlı ama PISA’nın yaptığı araştırmanın sonuçları ortada; 65 ülke içinde fen bilimlerinde 43. Matematikte 44. Okuduğunu anlama (kendi dilinde) 42. Türkiye. Yani bu eğitim seviyesiyle dünyanın en gelişmiş 10. ekonomisi olmak çok net söylüyorum mümkün değil!

Bu hafta sürekli dövizin seviyesini konuştuk. Türk Lirası çok mu satıldı? Kurun değer kaybı aslında bize mi özel? Dövizin yükselişini nasıl durdurabiliriz? gibi bir çok soru kafalarda uçuştu, durdu.
Bu soruların hepsinin bir cevabı var. Ancak bu soruları yeniden cevaplamak yerine " Döviz ihtiyacımız ve döviz bulma kabiliyetimiz " üzerine biraz beyin jimnastiği yapmayı tercih ediyorum.


Bir ulus, ne kadar derin iktisadi bir bunalım içinde ise ziynet ve süs eşyası ile o kadar savurgandır.